Słownik

Ujednolicony słownik terminów zegarków i rynku wtórnego.

Anatomia i mechanizm

Reference (ref.): Numer modelu nadawany przez producenta; identyfikuje wariant koperty, tarczy, mechanizmu i bransolety.
Serial number: Unikalny numer egzemplarza; czasem grawerowany na kopercie lub mechanizmie.
Kaliber: Oznaczenie typu mechanizmu (np. Seiko 7S26, ETA 2824-2).
Automatic: Mechanizm mechaniczny nakręcany ruchem nadgarstka; ma rotor.
Quartz: Mechanizm kwarcowy zasilany baterią; zwykle tańszy w serwisie niż automatic.
Kinetic: Automatyczny kwarc: rotor ładuje kondensator lub akumulator wtórny; nie mylić ze zwykłą baterią CR.
Kondensator (Kinetic): Magazyn energii w Kinetic; zużywa się przy długim leżeniu; wymiana warsztatowa.
Moduł kwarcowy: Cały mechanizm elektroniczny kwarcu; czasem wymieniany w całości zamiast naprawy.
Chronograf: Funkcja stopera uruchamiana przyciskami; osobny mechanizm lub moduł, często droższy w serwisie.
Hacking seconds: Zatrzymanie sekundnika przy wyciągnięciu koronki; ułatwia precyzyjne ustawienie czasu.
Koperta: Metalowa obudowa zegarka; mieści mechanizm, tarczę i szkło.
Tarcza (dial): Tarcza z indeksami, logo i wskazówkami; kluczowa dla oceny oryginalności.
Koronka: Element do ustawiania czasu i daty; może być screw-down (przykręcana).
Dekiel (caseback): Tylna pokrywa koperty: solidna lub przezroczysta (eksponuje mechanizm).
Luneta (bezel): Pierścień wokół tarczy; u diverów często obrotowa, jednokierunkowa.
Insert: Wkładka lunety (aluminium, ceramika); kluczowa dla wyglądu i wartości divera.
Lug-to-lug: Odległość między końcami uszek; lepiej opisuje siedzenie na nadgarstku niż sama średnica koperty.
Bransoleta / pasek: Mocowanie na nadgarstek; OEM ma wpływ na wartość, aftermarket obniża.
Spring bar: Szpilka sprężysta mocująca pasek lub ogniwa bransolety do uszek (lugs).
Datownik: Okienko z datą na tarczy; kształt i pozycja muszą zgadzać się z modelem ref.
Luminescencja (lume): Masa świecąca na wskazówkach i indeksach; naturalne starzenie to patina. Czas świecenia nie jest samodzielnym testem autentyczności.
LumiBrite: Materiał świecący Seiko; porównuj z dokumentacją modelu, nie traktuj długiego świecenia jako dowodu oryginału.
Eco-Drive: Napęd solarny Citizen: panel pod tarczą ładuje akumulator; nie mylić z kwarcem na wymienną baterię.
JDM: Japanese Domestic Market: wariant na rynek Japonii; detale (metki, oznaczenia) bywają inne niż w wersji eksportowej.
Wodoszczelność (WR): Odporność na wodę; deklaracja w metrach/ATM musi odpowiadać konstrukcji.
Screw-down crown: Koronka przykręcana do koperty; wymagana przy nurkowaniu z zegarkiem na nadgarstku.

Autentyczność i stan

OEM: Original Equipment Manufacturer: część oryginalna producenta zegarka.
Aftermarket: Część nieoryginalna od podmiotu trzeciego; tańsza, często obniża wartość.
Replika z części: Zegarek złożony z części różnych egzemplarzy lub modeli; części mogą być oryginalne, a konfiguracja – nie. To nie to samo co podróbka z logo.
Full set: Komplet: zegarek z pudełkiem, papierami i oryginalnymi dodatkami.
NOS: New Old Stock: nieużywany egzemplarz z dawnej produkcji, często w starym opakowaniu.
Patina: Naturalne starzenie materiałów (tarcza, lume, stal); u vintage często atut.
Repaint / re-dial: Malowanie lub wymiana tarczy; u kolekcjonerskich modeli obniża wartość.
Homage: Zegarek inspirowany wyglądem marki premium, bez podrabiania logo.
Podróbka / replica: Nieoryginalna imitacja marki; sprzedaż jako oryginał to oszustwo.
Super clone: Wysokiej jakości podróbka trudniejsza do wykrycia bez oględzin mechanizmu.
Matching numbers: Zgodność numerów mechanizmu, koperty i dekla – oczekiwanie głównie u marek premium, nie u typowego mid-tier.
Donor parts: Części z zegarka-dawcy używane do naprawy lub składania repliki z części.
Unpolished: Koperta bez fabrycznego ani warsztatowego polerowania; premium u kolekcjonerów.
Lot / zestaw aukcyjny: Pakiet kilku zegarków sprzedawany razem; wyceniaj od najgorszego realistycznego wyniku, nie od sumy najlepszych sztuk.
Lombard: Skup pod zastaw lub odkup za gotówkę; niska cena, szybka decyzja, rzadko ekspercka wiedza o zegarkach.
Wykup natychmiastowy: Gotówka od razu (skup, lombard, część komisów); zwykle niższa kwota niż sprzedaż prywatna.
Konsygnacja: Zostawiasz przedmiot pośrednikowi; płatność po sprzedaży, dłuższy czas do gotówki.
Provenance: Udowodniona historia własności i serwisów; podnosi wiarygodność i czasem cenę.
Service papers: Dokumentacja serwisowa (faktury, protokoły); nie zastępuje autentyczności, ale wspiera historię egzemplarza.
AD (Authorized Dealer): Autoryzowany dealer marki; zakup z AD zwykle ułatwia gwarancję i provenance.
Grey market: Legalny, nieautoryzowany kanał sprzedaży nowego zegarka poza siecią AD, zwykle bez pełnej gwarancji producenta.

Serwis i renowacja

Full service: Pełny serwis: demontaż mechanizmu, czyszczenie, smarowanie, wymiana zużytych części.
Partial service: Serwis częściowy: regulacja, wymiana baterii lub uszczelek bez pełnego rozebrania.
Pressure test: Test szczelności koperty po serwisie lub wymianie uszczelki koronki.
Snap-back: Dekiel wciskany; otwierany podważakiem, domykany często prasą z matrycami nylonowymi.
Screw-back: Dekiel gwintowany; otwierany kluczem Jaxa / 2- lub 3-punktowym z końcówkami dopasowanymi do nacięć.
Klucz Jaxa: Regulowany klucz 3-punktowy do screw-backów; końcówki dobiera się do kształtu nacięć.
Podważak (case knife): Narzędzie do otwierania snap-backów; nie zastępuje go nóż kuchenny.
Prasa do zegarków: Narzędzie z matrycami nylonowymi do domykania snap-backów i osadzania szkieł.
Ściągacz do wskazówek: Narzędzie do zdejmowania wskazówek pionowo; ryzyko zgięcia i uszkodzenia tarczy.
Demagnetyzacja: Usunięcie namagnesowania mechanizmu u zegarmistrza; domowy magnes nie jest rozwiązaniem.
Winder: Pomoce do automatów / Kinetic; opcjonalna wygoda, nie obowiązek dla każdego kalibru.
Refinish (koperta): Odnowienie wykończenia koperty: polerowanie, ewentualnie szlif; ryzykowne u vintage.
Nadmierne polerowanie: Agresywne usuwanie metalu z utratą faz, satyny i proporcji koperty.
Re-lume: Ponowne nałożenie masy świecącej; u starych modeli poważna ingerencja kolekcjonerska.
Amplitude: Amplituda wahań balansu; jedna z miar kondycji mechanizmu mierzona timegrafem.
Beat error: Błąd równomierności tykania; duży odczyt bywa sygnałem do regulacji lub serwisu.

Flip i rynek wtórny

Flip / flipping: Kupno zegarka poniżej rynku i odsprzedaż z marżą po uwzględnieniu wszystkich kosztów.
Marża netto: Zysk po odjęciu zakupu, wysyłki, prowizji, serwisu, materiałów i rezerwy na ryzyko.
Marża brutto: Różnica ceny sprzedaży i zakupu bez pełnych kosztów transakcji, myląca metryka.
ROI: Return on Investment: zwrot z inwestycji; marża netto w stosunku do zaangażowanego kapitału.
Rynek wtórny: Rynek używanych zegarków (OLX, Vinted, grupy, komisy, giełdy).
Płynność: Łatwość i szybkość sprzedaży modelu; ważniejsza przy flipie niż teoretyczna marża.
Mediana rynkowa: Typowa cena sprzedaży danego modelu w podobnym stanie; bazuj na sprzedanych, nie tylko aktywnych ogłoszeniach.
Rotacja kapitału: Czas, przez jaki środki są zamrożone w zegarku od zakupu do sprzedaży.
Target zakupu: Maksymalna cena zakupu wyliczona „na odwrót” od planowanej marży netto.
Okazja: Oferta wyraźnie poniżej mediany rynkowej przy akceptowalnym stanie i weryfikowalnej autentyczności.
C2C: Consumer-to-consumer: sprzedaż między osobami prywatnymi. Procedura platformy (spór / reklamacja) nie jest rękojmią B2C.
Sold comps: Porównania sprzedane: ceny transakcji zakończonych (nie wiszących ogłoszeń) dla tej samej lub bliskiej ref. i stanu.
Cena wywoławcza / cel / minimum: Trójka wyceny: cena w ogłoszeniu / realna transakcja docelowa netto / podłoga wyjścia.
Karta stanu: Checklist lokalnych wad przed sesją; wady mapowane na numery zdjęć albumu.
Album wystawieniowy: Ustalony zestaw ujęć własnego egzemplarza (w Tom 4: 9), bez stocku i filtrów beauty.
Makro wady: Zbliżenie najgorszej wady; sygnał uczciwości, nie ładna tarcza sama w sobie.
Mint (unikać): Potoczne jak nowy; w ogłoszeniu mylące, zwłaszcza z dopiskiem wyjąwszy rysy.
Lowball: Oferta wyraźnie poniżej realistycznego celu; norma C2C, nie powód do eskalacji.
Fill (biała tablica): Kartka lub pianka odbijająca światło na ciemną stronę zegarka; nie zastępuje lampy.
Blok refleksów: Ciemna przesłona wokół obiektywu ograniczająca odbicie telefonu lub dłoni w szkle.
Beater: Zegarek użytkowy „do bicia”; stan i rysy są akceptowane; nie mylić z okazją kolekcjonerską.
Escrow / bezpieczna płatność: Rozwiązanie pośredniczące w płatności (np. ochrona kupującego platformy); nie zastępuje oględzin autentyczności.

Pełny kontekst znajdziesz w e-bookach Zegarkuj. Narzędzia online: /narzedzia.